Poradnik webdesignera
Strona główna
Uwagi ogólne
Błędy
Przykazania
Artykuły
Linki
Słowo od autorki
Fakt, że gałęzie jabłoni sąsiada są tak blisko naszej posesji, że nie musimy się specjalnie wysilić, żeby zerwać kilka jabłek, nie oznacza, że sąsiad nas za to psem nie poszczuje, uznając ten czyn za kradzież. Zupełnie co innego, jeżeli dostaniemy od sąsiada pozwolenie na korzystanie z jego zbiorów. Podobną sytuację mamy w przypadku Internetu, gdzie wszystkie dane mamy w zasięgu ręki, co jednak nie oznacza, że możemy je sobie przywłaszczyć.
Szanuj cudzą własność!
Popatrzmy na to od naszej strony. Zamieściliśmy na
Internecie świetny tekst, opracowanie naukowe lub reportaż, którego
napisanie zajęło nad sporo czasu poświęconego na badania i zgłębianie
danego tematu. Czasami zdarza się, że takie dzieło nie powstałoby bez
naszego wieloletniego doświadczenia w danej dziedzinie.
Jakiś czas później znajdujemy nasz tekst na innej stronie, gdzie jest
on jedynie lekko zmieniony lub wręcz bezpośrednio przekopiowany łącznie
z literówkami. Prawda, że denerwujące? Nie wspomnę już o sytuacji,
gdy ktoś się pod naszą pracą podpisuje sugerując, że jest jej
autorem.
Materiały tekstowe
Jeżeli znajdziemy na sieci (dotyczy to zarówno innych
stron jak i poczty elektronicznej czy też list dyskusyjnych) materiały,
które chcielibyśmy zamieścić na naszej stronie koniecznie należy
uzyskać na to zgodę osoby, która je przygotowała. Przeważnie zobowiązanie
się do opatrzenia danych informacjami, kto jest autorem pracy i odnośnika
do jego strony lub maila, owocuje otrzymaniem przyzwolenia na publikację.
Jednakże bez wyraźnej zgody twórcy nie wolno nam umieszczać cudzych
prac, nawet jeżeli będą podpisane jego danymi.
Niedopuszczalne jest również zamieszczanie tłumaczeń cudzych tekstów
bez zgody ich autora.
Pamiętaj także, że twórcza i oryginalnie opracowana kolekcja linków, szczególnie taka, która zawiera dużo odnośników posegregowanych w kategoriach tematycznych, powinna być traktowana na równi z materiałami pisanymi. Przygotowanie takiego zestawienia zajęło autorowi wiele godzin spędzonych na szperaniu w sieci, aby znaleźć ciekawe serwisy oraz czasem równie dużo czasu poświęconego na ich katalogowanie, czy też opatrzenie komentarzami. Szanuj cudzą pracę i pamiętaj, że prawo chroni twórczość.
Jeżeli prowadzimy serwis, w którym publikujemy zabawne teksty lub zbiór przepisów kulinarnych, możemy korzystać z wszelkich danych, które zostaną nam przesłane przez użytkowników przy pomocy poczty elektronicznej. Należy wtedy jednak dodać informację od kogo dany tekst pochodzi imię inazw isko lub nick oraz adres email.
Możemy również używać wszystkich dokumentów mających status freeware (materiały darmowe). Pamiętaj jednak, że autor musi ten fakt wyraźnie zaznaczyć w miejscu, gdzie zostały one pierwotnie opublikowane. Materiały takie możesz umieszczać na swojej witrynie pod warunkiem, że ich zawartość pozostanie niezmieniona.
Grafika i zdjęcia
Nie każdy potrafi samodzielnie przygotować grafikę do
dekoracji strony, istnieje jednak sporo witryn internetowych oferujących
darmowe czcionki oraz grafikę (tła, ikony, przyciski i inne podstawowe
elementy), które możemy wykorzystać w tworzeniu własnego serwisu.
Niedopuszczalne jest natomiast kopiowanie oraz podawanie odnośnika do
grafiki z innych stron, by ją zamieścić na naszej witrynie.
W przypadku darmowej grafiki wymagane jest czasami umieszczenie odnośnika
do strony, z której ściągamy materiały.
W dostępnych za umiarkowaną cenę wydawnictwach multimedialnych znajdziemy mnóstwo przydatnych materiałów graficznych, których możemy używać do woli, bez żadnych dodatkowych obostrzeń. Profesjonalnie przygotowane cliparty zawierają:
- schematyczne czarno białe lub kolorowe rysunki;
- typowe elementy stron internetowych: tła, ikony, symbole, strzałki, przyciski;
- flagi państwowe, kontury państw;
- wysokiej jakości zdjęcia wszelakiego rodzaju: od narzędzi kuchennych poprzez krajobrazy, słynne postaci, rośliny, zwierzęta, zabytki - na fotografiach planet skończywszy;
- czcionki;
- animacje, krótkie filmy;
- popularne dźwięki.
Są one szczególnie przydatne, gdy potrzebujemy bardziej skomplikowanych motywów. Tworząc stronę o rodzinnym mieście najlepiej jest osobiście zrobić zdjęcia i zamieścić je z odpowiednimi komentarzami, co dodatkowo podniesie prestiż naszej witryny, jeżeli zdjęcia będą interesujące. Zdecydowanie drożej wychodzi coś takiego w przypadku, gdy prowadzimy serwis o stolicach Europy lub zwierzętach zamieszkujących Australię - wtedy cliparty są wręcz nieocenione.
Projekt strony
Design, czyli ogólny wygląd, układ i kolorystyka strony, rozwiązania dotyczące nawigacji podlegają takim samym prawom jak teksty i grafika. Nie wolno nam dojść do wniosku, że skoro czyjaś strona bardzo nam się podoba, to zrobimy sobie taką samą lub bardzo podobną.
Oczywiście skłamałabym twierdząc, że istnieje nieskończona
ilość rozwiązań, ale dotyczy to rozdzielnych elementów wystroju
strony.
Szczególnie mam tu na myśli umiejscowienie menu nawigacyjnego możemy je
zamieścić w pionie, w poziomie oraz użyć różnych wariacji na środku
kompozycji w przypadku strony głównej i za to nikt do nas nie będzie
miał pretensji ponieważ prawo nie chroni idei ani pomysłów, lecz sposób
ich wykonania.
Możliwości zastosowania różnych rozwiązań graficznych i technicznych, pozwalają nam na stworzenie własnego, oryginalnego projektu. Pole do popisu dają nam:
- kolorystyka;
- kształt przycisków;
- ikony;
- oryginalne czcionki;
- dodatkowe elementy rozdzielające poszczególne pozycje;
- skrypty, dzięki którym możemy uzyskać rozwijalne lub ruchome menu.
Pracując nad projektem swojej strony postaraj się wymyślić
coś oryginalnego, zamiast wzorować się na cudzej twórczości.
Jeżeli nie potrafisz samodzielnie napisać skryptu - skorzystaj z tych
udostępnianych gratis na różnych stronach, jest ich tam spory wybór.
Czasami autorzy zamieszczają w treści skryptów, szczególnie tych
bardziej zaawansowanych, dane osobowe twórcy oraz informacje o stronie, z
której został on pobrany. Nigdy nie usuwaj tych linijek potraktuj je jak
dedykację na prezencie.
Nie powinniśmy wykorzystywać także innych elementów znalezionych na
cudzych stronach, w szczególności takich jak:
- plików zawierających arkusze stylów;
- zestawu słów kluczowych;
- rozwiązań języka HTML (np.: konstrukcji tabel).
Zasady umieszczania odnośników
Na naszej witrynie mamy pełne prawo do zamieszczania linków do innych stron, zgodnie z zasadą, że jeżeli coś zostało już opublikowane, to autor chce się tym podzielić z największym gronem internautów. Odnośnik do czyjejś strony stanowi darmową reklamę dla jej twórcy.
Jednakże należy w tym przypadku pamiętać o stosowaniu
pewnych podstawowych zasad.
Jeżeli stosujesz ramki - przy każdym odnośniku do cudzej strony trzeba
uwzględnić, by jego zawartość otwierała się w nowym oknie przeglądarki.
Wyświetlanie go w jednym z okien twojej witryny sugeruje użytkownikom,
że cały czas znajdują się na tej samej stronie, a dany plik jest twoim
dziełem. Takie postępowanie jest praktycznie równoważne z
przekopiowaniem pliku na twoje konto, czyli na jego publikację bez zgody
autora. Dodatkowo naruszasz integralność dzieła, którego autor nie życzy
sobie (jeszcze nie spotkałam webdesignera, który by nie miał nic
przeciwko), aby naokoło jego strony były cudze ramki.
Koniecznie postaraj się wyraźnie zaznaczyć, że odnośnik prowadzi na inną stronę. W niektórych przypadkach różnica pomiędzy zamieszczeniem odnośników do cudzych witryn, a nieuczciwym wykorzystaniem cudzych materiałów, może być praktycznie niezauważalna dla odwiedzających.
Przykładowo korzystasz z tego, że możesz zamieszczać na swojej stronie proste informacje prasowe i tworzysz serwis informacyjny. Wszystko jest w porządku.
Chcesz jednak dodatkowo dostarczyć swoim odwiedzającym
wyczerpujące informacje na dany temat i dodajesz odnośniki do witryn,
gdzie takie dane są zamieszczone. Tutaj temat zaczyna być śliski.
Jeżeli pod każdą z aktualnych informacji dodasz odnośnik więcej,
będący linkiem do strony gazety/radia/portalu, gdzie zamieszczone są
artykuły szczegółowo opisujące dane wydarzenie, to sugerujemy, że
dane te znajdują się na naszej stronie i jesteśmy ich autorami.
Rozbudujmy ten opis o wyraźną informację na czyjej stronie dany artykuł
się znajduje.
Uwagi końcowe
Wszystkie powyższe zasady dotyczące korzystania z cudzych materiałów odnoszą się również do wszelkich materiałów tekstowych, graficznych, multimedialnych i muzycznych, które nie pochodzą z internetu. Nie wolno nam przykładowo zamieszczać tekstów czy też zdjęć, które przepiszemy lub zeskanujemy z czasopism, książek, czy też innych materiałów drukowanych.
Uwaga:
Artykuł ten nie stanowi komentarza do ustawy o prawie autorskim. Ma on na
celu uświadomienie twórcom stron, czego czynić nie wolno, toteż niektóre
uwagi dotyczą także "netykiety", czyli ogólnie przyjętych
zasad obowiązujących w Internecie, które bardziej się odnoszą do norm
moralnych i uczciwości niż przepisów prawnych.
INNE STRONY
W języku polskim:
Pomiędzy własnym a cudzym w Internecie - Jarosław Zieliński
http://www.winter.pl/wlasnym.html
Netykieta http://pomoc.republika.pl/regulamin/netykieta.asp
Reporter nr 12 - 2000.12.25, W Internecie obowiązuje prawo
http://magazyn.reporter.pl/2000/12/r0202.htm
Linki - możliwości i odpowiedzialność
http://www.vagla.pl/skrypts/linki_aspekty_prawne.htm
Rozpowszechnianie utworów audiowizualnych poprzez sieć internet
http://www.vagla.pl/skrypts/audiowizual.htm
poradnik prawny format mp3 czy to jest legalne
http://prawo.hoga.pl/poradnik/mp3.asp
W języku angielskim:
Web Law FAQ
http://www.patents.com/weblaw.sht
Linking and Liability (BitLaw)
http://www.bitlaw.com/internet/linking.html
Copyright in Cyberspace
http://www.bileta.ac.uk/98papers/athenas.html
Copyright Clearance Center Permissions Made Easy
http://www.copyright.com/
Za darmo na sieci
Grafika
Wallpaper By Stormi http://www.stormi.com/paper.html
Barry's Clip Art Server http://www.barrysclipart.com/
Boogie Jack's Big World of Fun! http://www.boogiejack.com/
myFreeClipart.com http://www.myfreeclipart.com/
Icon Factory http://www.iconfactory.com/
Czcionki
PCFonts.Com http://www.pcfonts.com/
Floor 13 - Font Collection http://www.james.devlin.net/floor13.htm
Font Bureau http://www.fontbureau.com/
Skrypty
Wkładki na stronie Republiki (ankiety, formularze, księgi gościa,
skrypty JavaScript i wiele innych) http://fabryka.republika.pl/wkladki/
Nic's JavaScript Page http://www.javascript-page.com/
CGI Resources http://www.speakeasy.org/~cgires/
Helion DHTML Site http://www.dhtml.helion.pl/
The CGI Resource Index Programs and Scripts http://cgi.resourceindex.com/Programs_and_Scripts/
Agnieszka Richter "Kaila Studio"
Artykuł został napisany dla Optimus
Pascal S.A. Publikowanie całości lub fragmentów niniejszego artykułu
jest zabronione bez zgody właściciela.